Αναζητώντας τα μυστικά της καρδιάς: Το ανεύρυσμα της αορτής

14 Mar 2020

Γράφει ο Καθηγητής Δημήτριος Θ. Κρεμαστινός

Συχνά οι άρρωστοι προσέρχονται για δεύτερη ή τρίτη ιατρική γνώμη σε εξέχοντες ως προς την επιστημονική τους κατάρτιση γιατρούς με το αγωνιώδες ερώτημα: «Μου είπε ο γιατρός μου ότι έχω ανεύρυσμα αορτής και κινδυνεύει να σπάσει αιφνίδια. Άλλοι γιατροί μου είπαν να χειρουργηθώ και άλλοι να μου τοποθετήσουν stent. Τι να κάνω;»

Η αορτή είναι η μεγάλη κεντρική αρτηρία του οργανισμού, διαμέτρου 2,5 – 3 εκατοστών, που απάγει (παίρνει) το αίμα από την καρδιά και το οδηγεί με μικρότερες αρτηρίες σε όλα τα όργανα του οργανισμού. Η αορτή, ανάλογα με τις βλάβες που μπορεί να υπάρχουν στο τοίχωμά της είτε εκ γενετής (γονιδιακά) είτε επίκτητα από διάφορες παθήσεις, είναι δυνατόν να σχισθεί και να διαχωρισθούν οι διάφορες στιβάδες στο τοίχωμα της ή να διαταθεί προοδευτικά.

Η μεγάλη διάταση σε διάφορα σημεία της αορτής ονομάζεται ανεύρυσμα. Ο διαχωρισμός των τοιχωμάτων της αορτής είναι δυνατόν να συμβεί και σε περιοχές της αορτής που δεν εμφανίζουν ανεύρυσμα, όταν ο ασθενής πάσχει από αθηροσκλήρωση και είναι υπερτασικός.
 

Πρόκειται για εικόνα μαγνητικής  τομογραφίας. Η διάγνωση του  ανευρύσματος της αορτής γίνεται με  μαγνητική ή αξονική τομογραφία.  Στην εικόνα τα βέλη δείχνουν  το ανεύρυσμα
Πρόκειται για εικόνα μαγνητικής τομογραφίας. Η διάγνωση του ανευρύσματος της αορτής γίνεται με μαγνητική ή αξονική τομογραφία. Στην εικόνα τα βέλη δείχνουν το ανεύρυσμα


Γι’ αυτό, σε κάθε ανεύρυσμα αορτής στόχος της θεραπείας πρέπει να είναι ο έλεγχος της υπέρτασης παράλληλα με τον έλεγχο της αθηροσκλήρωσης. Σημειωτέον ότι η πλέον επικίνδυνη πίεση για τη ρήξη του ανευρύσματος είναι απότομη αύξηση της πίεσης, δηλαδή η πίεση που εκτοξεύεται απότομα σε επίπεδα πολύ υψηλά ενώ ο μέσος όρος της πίεσης του 24ωρου να βρίσκεται μέσα σε φυσιολογικά όρια.

Η κλινική εικόνα της ρήξης ενός ανευρύσματος είναι δραματική. Ο άρρωστος αισθάνεται αιφνιδίως ένα έντονο πόνο στο θώρακα ή στην κοιλιά ανάλογα με το πού βρίσκεται το ανεύρυσμα που γρήγορα οδηγεί σε δραματική πτώση της πίεσης, δηλαδή σε κατάσταση σοκ έτσι που εάν ο άρρωστος δεν βρεθεί κοντά σε μεγάλο νοσοκομείο συνήθως χάνεται από μεγάλη εσωτερική αιμορραγία.

Είναι αναμφισβήτητο ότι όσο μεγαλύτερο είναι το ανεύρυσμα τόσο πιο επικίνδυνο είναι. Επικίνδυνη, όμως, είναι και η εγχείρηση αυτή καθαυτή, όπου η θνητότητα ανέρχεται στο 3 – 6 % σε καλά οργανωμένα ιατρικά κέντρα από έμπειρους χειρουργούς. Γι’ αυτό και, πρέπει πάντα να λαμβάνεται υπόψη ότι η θνητότητα για ανευρύσματα αορτής διαμέτρου κάτω των 5 εκατοστών δεν υπερβαίνει το 1%, δηλαδή περίπου τι ίδιο ποσοστό και για εκείνο τον άνθρωπο που δεν έχει ανεύρυσμα.

Αντιθέτως, η ρήξη και η θνητότητα του ανευρύσματος άνω των 5,5 εκατοστών ανέρχεται σε 20%. Δηλαδή, είναι 20 φορές μεγαλύτερη σε σχέση με το φυσιολογικό άτομο. Έτσι, η απόλυτη ένδειξη της επέμβασης αφορά τους ασθενείς με διάμετρο ανευρύσματος άνω των 5,5 εκατοστών, γιατί τότε η αορτή χάνει την ελαστικότητά της και αυξάνονται οι πιθανότητες για ρήξη του ανευρύσματος.
 

Διαχωριστικό ανεύρυσμα της αορτής όπου απεικονίζεται ο διαχωρισμός των τοιχωμάτων της αορτής ( C+D) στην εικόνα καθώς και η τοποθέτηση stent στη θεραπεία του
Διαχωριστικό ανεύρυσμα της αορτής όπου απεικονίζεται ο διαχωρισμός των τοιχωμάτων της αορτής ( C+D) στην εικόνα καθώς και η τοποθέτηση stent στη θεραπεία του


Ανάλογη πρέπει να είναι και η απόφαση του γιατρού να τοποθετήσει stent (μεταλλικό πλέγμα που τοποθετείται στο εσωτερικό τοίχωμα του ανευρύσματος) στις περιπτώσεις εκείνες που ενδείκνυται να τοποθετηθεί. Κατά κανόνα το stent τοποθετείται σε ανευρύσματα που δεν είναι εκτεταμένα, δεν έχουν θρόμβους στα τοιχώματά τους και δεν γειτνιάζουν άμεσα με αρτηρίες ζωτικών οργάνων που εκφύονται από την αορτή (π.χ. νεφρικές αρτηρίες).

Με βάση τα ανωτέρω, η απόφαση της οποιασδήποτε επέμβασης πρέπει να είναι ιδιαίτερα συντηρητική για ανεύρυσμα αορτής διαμέτρου μικρότερης των 5,5 εκατοστών.

Με βάση το ότι το κύριο αίτιο των ανευρυσμάτων θεωρείται η αθηροσκλήρωση, η προληπτική του θεραπεία είναι ίδια με την προληπτική θεραπεία του εμφράγματος και των εγκεφαλικών επεισοδίων, δηλαδή είναι η καταπολέμηση των παραγόντων κινδύνου (υπέρταση, διαβήτης, υπερχοληστεριναιμία, κάπνισμα, παχυσαρκία, ακινησία).

Ειδικότερα, το διαχωριστικό ανεύρυσμα της αορτής είναι μια διαφορετική οντότητα γιατί αφορά διαχωρισμό των χιτώνων του τοιχώματος της αορτής. Πρόσφατα έχει υποστηριχθεί από πολλούς ερευνητές ότι ως αιτία  του διαχωριστικού ανευρύσματος είναι υπεύθυνες συγκεκριμένες μεταλλάξεις ορισμένων γονιδίων που των μυϊκών ινών του τοιχώματος όλων των αγγείων και φυσικά της αορτής. 

Κατά συνέπεια ο ρόλος των γνωστών παραγόντων κινδύνου για τις καρδιοπάθειες και αγγειοπάθειες είναι διεγερτικός, δηλαδή οι παράγοντες κινδύνου διεγείρουν τα γονίδια που είναι υπεύθυνα για την αδυναμία του μυϊκού τοιχώματος της αορτής. Το γεγονός αυτό δίνει νέες ελπίδες γιατί μέσα στο πλαίσιο της εξελίξεως της γονιδιακής θεραπείας εντάσσεται και το πρόβλημα του ανευρύσματος της αορτής, οπότε στο μέλλον αναμένεται να έλθει η ουσιαστική θεραπεία.
 

Ανεύρυσμα στην κοιλιακή αορτή. Απεικονίζεται με κόκκινο χρώμα
Ανεύρυσμα στην κοιλιακή αορτή. Απεικονίζεται με κόκκινο χρώμα

 ΤΟ SITE ΤΟΜΗ NEWS ΑΝΑΔΗΜΟΣΙΕΥΕΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ <<ΡΟΔΙΑΚΗ>>ΤΟ ΕΠΙΚΑΙΡΟΠΟΙΗΜΕΝΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ ΚΑΘΗΓΗΤΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΑΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ΚΡΕΜΑΣΤΙΝΟΥ <<ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΑ ΜΥΣΤΙΚΑ ΤΗΣ ΚΑΡΔΙΑΣ>>

Last modified on Saturday, 14 March 2020 10:11
Rate this item
(0 votes)

About Us

logo

Ενημερωτική σελίδα για τα νησιά του Νότιου και Βόρειου  Αιγαίου. 

facebook black   twitter   google plus black   linkedin 2   youtube 2

Εγγραφείτε